Raport

Diagnoza to konkretna wiedza o tym, jak działa Twój mózg. Pomaga zrozumieć swoje zachowania, wykluczyć inne przyczyny trudności i znaleźć skuteczne sposoby radzenia sobie. Świadomość ta przynosi ulgę, pozwala odrzucić poczucie winy i bezradność, a także ułatwia podjęcie działań poprawiających codzienne funkcjonowanie. Diagnoza otworzy Ci dostęp do odpowiedniego wsparcia u specjalistów i w szkole, np. dodatkowy czas na sprawdzianach. To jak z chorobami somatycznymi – ciężko odpowiednio leczyć pacjenta, nie wiedząc, co wywołuje objawy.

ADHD to nie tylko „bycie rozgadanym”, czy „nieogarniętym”. To złożone zaburzenie, które może wpływać na różne obszary Twojego życia. Sprawdź, czy rozpoznajesz u siebie niektóre z tych objawów:

• trudności ze skupieniem się
• łatwe rozpraszanie się
• problemy z organizacją czasu i obowiązków
• gubienie rzeczy i zapominanie o ważnych sprawach
• trudności z dokończeniem zadań
• częste przerywanie innym i działanie pod wpływem impulsu
• ciągłą potrzebę ruchu lub uczucie niepokoju
• intensywne emocje, które trudno kontrolować

‍

Są trzy typy ADHD i każdy z nich charakteryzuje się innymi objawami. Nie musisz więc odczuwać ich wszystkich. Pamiętaj, że powyższe objawy mogą wynikać z innych przyczyn, a ostateczną diagnozę może postawić tylko specjalista.

ADHD to nie wymysł ani efekt złego wychowania – to odmienny sposób działania Twojego układu nerwowego. Osoby z ADHD mają inaczej funkcjonujące neuroprzekaźniki, czyli chemiczne komunikatory w mózgu. To jak procesor działający na innych ustawieniach – nie lepszych ani gorszych, po prostu innych.

To mit. Około 30-50% osób z grupy tych, którzy mieli objawy w dzieciństwie, ma je także w dorosłości, ale część z nich uczy się z nimi żyć. To jak współdziałanie z systemem operacyjnym komputera – można go na początku nie rozumieć, ale z czasem można stać się ekspertem w jego obsłudze. Objawy mogą zmieniać się z wiekiem – na przykład nadmierna ruchliwość może przekształcić się w wewnętrzny niepokój. Jeśli nie zostaną odpowiednio zaopiekowane, mogą się pogłębiać i prowadzić do kolejnych trudności.

Pierwszy krok to rozmowa z rodzicami. Po przejściu przez Konkretnik otrzymasz od nas wskazówki, jak odbyć taką rozmowę. Jeśli zdecydujecie się na diagnozę, warto znaleźć miejsce, które przeprowadzi ten proces w sposób profesjonalny. Możesz umówić się na wizytę do specjalistów z Centrum CBT, którzy przygotowali dla Ciebie Konkretnik lub poszukać innej, dostępnej w Twoim regionie placówki.
‍

Warto wiedzieć, że pełnowymiarowa diagnoza to nie jeden test – to proces, który może wymagać kilku spotkań. Specjalista przeprowadzi z Tobą wywiad, poprosi o wypełnienie kwestionariuszy diagnostycznych, a także może potrzebować opinii ze szkoły. Porozmawia również z Twoimi rodzicami, by dowiedzieć się jak funkcjonowałeś w dzieciństwie. Brzmi poważnie? Spokojnie – specjaliści wiedzą, jak przeprowadzić Cię przez ten proces krok po kroku.

ADHD to nie choroba – nie da się go wyleczyć jak przeziębienia. To po prostu sposób, w jaki działa Twój mózg. Diagnoza pomaga lepiej zrozumieć siebie i świadomie wykorzystywać swoje mocne strony, takie jak kreatywność czy umiejętność szybkiego działania. Z odpowiednim wsparciem i strategiami można skutecznie zmniejszyć uciążliwość objawów i poprawić codzienne funkcjonowanie.

Jest sporo sprawdzonych metod radzenia sobie z ADHD – część z nich znajdziesz w Konkretniku. To narzędzie przygotowane przez specjalistów, które pomoże Ci postawić pierwsze kroki ku lepszemu samopoczuciu. Dostaniesz spersonalizowane wskazówki oparte na terapii poznawczo-behawioralnej. Możesz je wypróbować od razu. Żeby wskazówki miały szansę wprowadzić zmiany w Twojej codzienności, musisz stosować je kilka dni pod rząd.

Pamiętaj jednak, że podobne objawy mogą mieć różne przyczyny – to, co działa przy ADHD, może nie być skuteczne, jeśli Twoje trudności wynikają z innych problemów, jak brak snu, depresja, czy choroby somatyczne. Jeśli objawy wpływają na Twoje codzienne życie, a metody z Konkretnika nie pomagają, mimo systematycznego wdrażania, warto skonsultować się ze specjalistą. Tylko on może skutecznie określić, jakiego wsparcia potrzebujesz.

Leki na ADHD działają jak „regulatory” neuroprzekaźników. To znaczy, że usprawniają przekazywanie sygnałów w obszarach mózgu odpowiedzialnych za uwagę, koncentrację i kontrolę impulsów. Nie modyfikują osobowości. Skupiają się wyłącznie na redukcji objawów ADHD.

‍

Co ważne, leki muszą być dobrane indywidualnie przez psychiatrę, który weźmie pod uwagę Twój wiek, nasilenie objawów i inne czynniki zdrowotne. Leki nie muszą być jedyną formą leczenia, najlepiej gdy stanowią element szerszego planu terapeutycznego.

Objawy mogą mieć minimalny lub zerowy wpływ na życie osoby z ADHD, jeśli otrzyma ona specjalistyczne wsparcie. Nieodpowiednie zaopiekowanie lub brak reakcji na trudności może nieść poważne konsekwencje.

1. Trudności w szkole: uczniowie z nieleczonym ADHD mogą mieć poważne problemy z nauką, bo walcząc z objawami trudniej wykorzystać swój potencjał.
2. Problemy emocjonalne: nieleczone ADHD często prowadzi do trudności z regulacją emocji, co może skutkować rozwojem depresji czy zaburzeń lękowych.
3. Ryzyko uzależnień: osoby z nieleczonym ADHD są bardziej narażone na rozwój różnych uzależnień.
4. Wyzwania w dorosłym życiu: mogą pojawić się trudności w pracy zawodowej czy w relacjach z innymi.

Tak! Masz do tego pełne prawo. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z diagnozą ADHD możesz otrzymać:

• więcej czasu na sprawdzianach i na maturze,
• możliwość pisania testów w osobnej sali,
• dostosowanie sposobu sprawdzania wiedzy,
• więcej przerw, jeśli ich potrzebujesz,
• specjalne dostosowania podczas matury (np. wydłużony czas, dostosowane arkusze).

‍

Porozmawiaj ze szkolnym pedagogiem, psychologiem lub wychowawcą – pomogą Ci załatwić odpowiednie dokumenty i wsparcie. Żeby otrzymać te udogodnienia, potrzebujesz opinii z poradni psychologiczno-pedagogicznej. Nawet jeśli masz już diagnozę ADHD wydaną przez specjalistę, to do uzyskania formalnego wsparcia w szkole potrzebujesz dodatkowo opinii z  takiej poradni.

Sposoby radzenia sobie z objawami ADHD to proste zasady do wdrożenia w swojej codzienności. Magia tkwi w regularności. Zaczną przynosić realne korzyści, dopiero gdy uda Ci się stosować je kilka dni pod rząd. Muszą wejść w nawyk, wtedy nie będziesz się nawet zastanawiać, że się do nich stosujesz.

‍

Pamiętaj jednak, że podobne objawy mogą mieć różne przyczyny – to, co działa przy ADHD, może nie być skuteczne, jeśli Twoje trudności wynikają z innych problemów, jak brak snu, depresja czy choroby somatyczne. Jeśli objawy wpływają na Twoje codzienne życie, a metody z Konkretnika nie pomagają mimo systematycznego wdrażania, warto skonsultować się ze specjalistą. Tylko on możesz skutecznie określić, jakiego wsparcia potrzebujesz. 

Oto kilka wskazówek, które mogą Ci pomóc:

1. Przygotuj się
   Zastanów się, co dokładnie chcesz im powiedzieć. Możesz nawet zapisać sobie najważniejsze myśli, żeby łatwiej było Ci je przekazać. Przydatne mogą okazać się screeny z Konkretnika, sugerujące, jakie obszary Twoich trudności mogą wymagać wsparcia.
2. Wybierz odpowiedni moment
   Ważne jest, by rozmowa odbyła się w spokojnej atmosferze. Sprawdź czy nikt się nie spieszy, nie jest ani zbyt zmęczony, ani zestresowany.
3. Bądź szczery_a i konkretny_a
   ‍Powiedz, co dokładnie Cię niepokoi, np. „Ostatnio czuję się bardzo przygnębiony i nie mam na nic siły" lub „Mam trudności z koncentracją i ciągle czuję napięcie".
4. Opisz, jak to wpływa na Twoje życie
   Rodzicom może być łatwiej zrozumieć Twoje trudności, jeśli podasz konkretne przykłady, np. „Nie mogę się skupić na nauce" albo „Unikam spotkań z ludźmi, bo czuję się źle".
5. Poproś o wsparcie
   Możesz powiedzieć: „Chciałbym porozmawiać z psychologiem" albo „Potrzebuję pomocy i nie wiem, jak sobie z tym poradzić". Daj im znać, czego od nich oczekujesz.
6. Bądź cierpliwy_a
   Rodzice mogą nie od razu zrozumieć, jak się czujesz. Może będą potrzebować czasu, żeby to przemyśleć. Jeśli zareagują zdziwieniem lub bagatelizowaniem, spróbuj ponownie poruszyć temat później.Jeśli boisz się, że nie dasz rady powiedzieć tego na głos, możesz napisać im wiadomość lub list. A jeśli nie czujesz się bezpiecznie rozmawiając z nimi, warto zwrócić się do innego dorosłego – nauczyciela, pedagoga szkolnego czy innego członka rodziny.By ułatwić Ci rozpoczęcie takiej rozmowy przygotowaliśmy video ze specjalistą. Możesz puścić je jako wstęp do swoich przemyśleń. To dawka merytorycznej wiedzy, która pomoże dorosłym zrozumieć temat, z którym przychodzisz. Video znajdziesz w zakładce Dla rodziców.

‍